Τρίτη, 9 Οκτωβρίου 2012

Η άγνωστη πολίχνη Άλυκος, των Μεγάρων


Στο μεγάλο πλάτωμα (στις νότιες απολήξεις των Γερανείων Όρεων, στα ριζά του βουνού Καβελάρη), εκεί που αρχίζουν οι Σκειρωνίδες πέτρες. Υπάρχουν παντού λείψανα αρχαία όπου δυστυχώς, η αρχαιολογική σκαπάνη δεν έχει ακόμα ενεργήσει συστηματικές έρευνες. Μόνο βέβηλοι και λαθροανασκαφές αποτελειώνουν τη καταστροφή του χρόνου.





Η Μεγαρίδα, ως γνωστό, είχε περισσότερο κώμες (μικρές κοινότητες), διάσπαρτες στα εδάφη της και ελάχιστες πόλεις (μεγάλες οργανωμένες κοινότητες). Μία από τούτες τις αρχαίες πόλεις, τη γνωρίζουμε μόνο, καθώς μας προέρχεται η πληροφορία από δύο αρχαίες συγγραφικές πηγές. Είναι η πόλη Άλυκος είτε Φάλυκος και που μέχρι σήμερα είναι άγνωστη η τοποθεσία της. Έχει βέβαια εξαίρετη ιστορική σημασία, διότι και οι δύο αρχαίοι συγγραφείς την αναφέρουν ως πόλη, δηλαδή, σαν μια μεγάλη οργανωμένη κοινότητα!
Ο Θεόφραστος αναφέρει τη Μεγαρική πόλη Φάλυκος (Historia Plantarum ii. 8.) χωρίς όμως να δίδεται η ακριβής τοποθεσία της. Και είναι δε, πολύ πιθανών να είναι η ίδια με την πόλη Άλυκος που αναφέρεται από τον Πλούταρχο και ο οποίος λέει ότι: ‘’η Μεγαρική πόλη Άλυκος πείρε την ονομασία της από τον γιό του Σκίρωνα καθώς ετάφη σε εκείνη τη τοποθεσία.’’
Η εμφανή διαφορά (με πρόσθεση ενός μόνο γράμματος) σαν πρώτο γράμμα το ‘’Φ’’, στην ονομασία της πόλης (*Φ *= Άλυκος) διατηρεί μία ιστορική σύγχυση. Διότι εάν υπήρχαν δύο επιπλέων πόλεις, στο κράτος της Μεγαρίδος, θα μας ήταν γνωστό και από άλλα αρχαία συγγράμματα.  
Το πιο πιθανών, όμως, τούτη η μικρή σύγχυση στη διαφορά στην ονομασία της πόλεως, με τη πρόσθεση ενός μόνο γράμματος, να προέρχεται από τον Θεόφραστο είτε την αντιγραφή των κειμένων του από τους μετέπειτα αντιγράφεις τού έργου του. Διότι ο Πλούταρχος, γνωρίζουμε ότι έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στη Χαιρώνεια, όπου λέγεται μάλιστα ότι μυήθηκε και στα μυστήρια του Απόλλωνα, διατέλεσε ακόμα και πρεσβύτερος των ιερέων του Απόλλωνα στο Μαντείο των Δελφών. Έτσι, εφ’ όσων κατοικούσε επί 29 χρόνια σε μία όμορη πόλη με τη Μεγαρίδα, η αναφορά του γίνεται πιο τεκμηριωμένη και πιο συγκεκριμένη για την πόλη Άλυκος, αφού θα γνώριζε καλά τις πόλεις γύρω από την Χαιρώνεια.
Ο Επίσκοπος Κατάνης Ιάκωβος Πηλιλής, στο βιβλίο του ‘’Γενική Ιστορία των Μεγάρων’’ , Α΄ τόμος, σελίδα 83. Γράφει για την πόλη Άλυκο και προσδιορίζει την τοποθεσία της στις αρχές της Σκιρωνίδης διάβασης. Βάσει των αναφορών του E. A. Dodwell , από το έργο του για τις Ελληνικές κλασικές πόλεις της αρχαιότητας.  (A Classical and Topogragraphical Tour through Creece ‘’ London 1819’’ p. 179), όπου εκεί βρίσκεται μια αναφορά για μια αρχαία πόλη στη Μεγαρίδα και που ο Dodwell  παρατήρησε οικιστικά αρχαία κατάλοιπα στην αρχή της Σκιρωνίδης οδού. 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου